تاژک در باکتری

حدود نيمي از باکتري ‌هاي شناخته شده قادر به تحرک مي ‌باشند. اين ها واجد وسيله حرکتي هستند که تاژک(Flagellum) خوانده مي ‌شود. جنس تاژک از پروتئيني موسوم به فلاژلين است. يک باکتري ممکن است فاقد تاژک يا واجد يک، دو يا چندين تاژک باشد. باکتري Ecoli که همان اشرشياکلي مي ‌باشد، با طول دو ميکرومتر مسافتي معادل 25 برابر طولش يعني 50 ميکرومتر را در يک ثانيه مي ‌پيمايد. اگر شناگري با دو متر قد مسافتي معادل 50 متر در ثانيه را طي کند، قادر خواهد بود رکورد جهاني شنا را بشکند. تاژک باکتري به يک قلاب انعطاف ‌پذير وصل است که اين قلاب نيز به پروتئين حلقوي متصل است که در نيمه داخلي و خارجي غشاي سيتوپلاسمي باکتري قرار داشته و چرخش اين پروتئين هاي حلقوي باعث حرکت تاژک مي ‌شود. تاژک باکتری برخلاف تاژک یوکاریوت ها با غشای پلاسمایی پوشیده نشده است.

پیلی در باکتری

 پيلوس در لاتين به معني مو(hair) است. پيلوس لوله پروتئيني توخالي است که از زير واحدهاي پروتئيني موسوم به پيلين تشکيل شده است. باکتري‌ ها اغلب واجد دو نوع پيلوس کوتاه و بلند هستند. پيلوس کوتاه را فيمبر(Eimberia) نيز مي نامند که در اتصال باکتري به يک سطح نقش دارد. در واقع اين پيلوس به باکتري قسمت بيماري زايي مي ‌دهد. پيلوس بلند را پيلوس جنسي يا پيلوس _F مي‌ نامند که در انتقال ماده ژنتيکي از يک باکتري به باکتري ديگر که همان فرآيند ادغام جنسي است، شرکت مي ‌کند. ژن پيلوس اغلب روي پلاسميد باکتري است و پلاسميدي که واجد ژن پيلوس است را فاکتور _F مي‌ نامند. باکتري واجد ژن پيلوس را +F يا باکتري نر(Male) مي ‌نامند و باکتري فاقد ژن پيلوس را به ‌صورت -F يا باکتري ماده(Female) نشان مي‌ دهند.

تهیه و تنظیم : نجف سزاوار کارشناس ارشد زیست شناسی